Patriotycznie, związkowo
Mimo chłodu i padającego deszczu kilkaset osób wzięło udział w uroczystości w Warszawie, pod pomnikiem wzniesionym u stóp Skarpy Uniwersyteckiej – „W hołdzie Polskim Nauczycielom, Organizatorom i Uczestnikom Tajnego Nauczania w latach 1939 – 45”, która odbyła się 1 września, jak zawsze od lat, w dniu inauguracji roku szkolnego. Zebranych powitał gospodarz spotkania, prezes Okręgu Mazowieckiego ZNP Jerzy Wiśniewski. Wśród zebranych przeważała młodzież szkolna z opiekunami. Obecni byli przedstawiciele władz samorządowych oraz instancji i organizacji związkowych.
Po odśpiewaniu hymnu państwowego i odegraniu przez trębacza – „Ciszy”, J. Wiśniewski przypomniał tradycje bohaterskiej działalności polskich pedagogów, którzy w okresie hitlerowskiej okupacji organizowali i prowadzili tajne nauczanie, mimo grożących za to surowych kar, włącznie z utratą życia.
– To był czas lęku a zarazem heroizmu. Dziś pochylamy czoła i sztandary przed bohaterami tamtych dni – powiedział m. in. prowadzący uroczystość.
Pierwszy wieniec złożył pod pomnikiem – w imieniu uczniowskiej społeczności warszawskiej Szkoły Podstawowej nr. 330 im. Nauczycieli Tajnego Nauczania – Kamil Sitnicki z klasy II A. Wiązanki kwiatów oraz wieńce położyły też pod pomnikiem delegacje wielu innych szkół, a także władz samorządowych i organizacji związkowych. Wśród tych ostatnich znaleźli się przedstawiciele OPZZ z przewodniczącym Janem Guzem oraz wiceprzewodniczącym Andrzejem Radzikowskim. Obecny był poczet sztandarowy OPZZ. Wieniec złożyli też m. in. – delegacja Zarządu Głównego ZNP z prezesem Sławomirem Broniarzem, wiceprzewodniczący Rady Warszawy Marek Rojszyk, dyrektor Biura Edukacji Miasta Stołecznego Warszawy Jolanta Lipszyc, przedstawicielki warszawskiej „Solidarności” oświatowej – Barbara Płaza i Jolanta Terlecka oraz – w imieniu Marszałka Województwa Mazowieckiego – Andrzej Kwiatkowski. Oklaskami przywitali zebrani Ludmiłę Mosiewicz, która w czasie hitlerowskiej okupacji prowadziła zajęcia w ramach tajnego nauczania. Pani Ludmiła otrzymała kwiaty od organizatorów uroczystości.
Monument ku czci bohaterów tajnego nauczania został wzniesiony w 2000 roku staraniem, powstałej z inicjatywy ZNP, Krajowej Fundacji Budowy Pomnika pod przewodnictwem Jerzego Wiśniewskiego. Zgromadzono na ten cel środki przekazane przez Związek Nauczycielstwa Polskiego oraz szereg osób prywatnych sprzyjających inicjatywie. Autorem monumentu jest artystka rzeźbiarz Antonina Jańczyk – Wysocka. W kamiennej, otwartej księdze, symbolizującej patriotyczną ideę niezwyciężonej polskiej oświaty, zapisano złotymi zgłoskami słowa pamięci poświęcone nauczycielom, organizatorom i uczestnikom tajnego nauczania. W wyżłobionym okienku, umieszczony został znak Polski Walczącej. Pomnik odsłonięto w listopadzie roku 2000.
(ak)