Powiększające się zaległości w wypłatach oraz sytuacja pracowników sektora budowlanego były tematami konferencji prasowej Głównego Inspektora Pracy, która odbyła się w siedzibie PIP w środę, 21 lipca. Tadeusz Zając zwrócił również uwagę na zagrożenia bezpieczeństwa pracy w kontekście trwającej fali upałów.
Dane PIP pokazują znaczący wzrost kwoty wynagrodzeń niewypłacanych pracownikom. W pierwszym półroczu 2010 r. zaległości pracodawców wyniosły około 110 mln zł. Dla porównania – w analogicznym okresie w 2009 r. pracodawcy winni byli swoim pracownikom 68 mln zł. Oznacza to wzrost zaległości o ponad 60%. Ponadto Tadeusz Zając poinformował, że liczba ujawnionych przypadków niewypłacania wynagrodzeń wzrosła o 19 proc.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Z danych opublikowanych przez PIP wynika, że w województwie pomorskim zanotowano trzykrotny wzrost niewypłacanych pracownikom kwot, a w opolskim i małopolskim — czterokrotny. Rekordzistą okazało się jednak województwo lubelskie, gdzie kwota niewypłacanych wynagrodzeń wzrosła aż sześciokrotnie. Spadek zaległości odnotowano natomiast w województwach śląskim, podkarpackim i lubuskim.
Główny Inspektor Pracy poinformował również, że największe zaległości ujawniono w branżach informacyjnej i komunikacyjnej (m. in. działalność wydawnicza, produkcja filmów, nagrań wideo, programów telewizyjnych i muzycznych, telekomunikacja), przetwórstwa przemysłowego, edukacji oraz budownictwa. Średnio, w I półroczu 2010 r. pracodawcy w kontrolowanych zakładach gdzie stwierdzono uchybienia zalegali 1514 zł każdemu pracownikowi.
| Branża | średnia kwota (w zł na osobę) |
| Informacja i komunikacja | 6 000 |
| Przetwórstwo przemysłowe | 4 000 |
| Edukacja | 3 900 |
| Budownictwo | 2 000 |
| ŚREDNIA | 1 514 |
Średnie kwoty niewypłacane pracownikom w I półroczu 2010 r. według branż
Jak podał Tadeusz Zając, w I półroczu 2010 r. inspekcja pracy odniosła kilka sukcesów w walce z nieuczciwymi pracodawcami – np. doprowadzono do wypłacenia zaległych 7,3 mln zł dla 3 000 pracowników w województwie małopolskim. Egzekucja zaległości karanie pracodawców wciąż jednak jest bardzo skomplikowane. Tadeusz Zając mówił o „zastanawiająco łagodnym” traktowaniu przez sądy tego rodzaju wykroczeń. Średnia kara wymierzana przez sąd zalegającym z wypłatami wyniosła 1977 zł. Przypomnijmy – inspektor pracy ma prawo nałożyć na pracodawcę mandat w wysokości do 2 000 zł lub w przypadku powtarzającego się procederu nie wypłacania wynagrodzeń – do 5 000 zł, zaś zgodnie z przepisami prawa sądy mają możliwość ukarania nieuczciwych pracodawców karą aż do 30 000 zł. Wobec wymierzania przez sądy bardzo niskich kar dla nieuczciwych pracodawców, Tadeusz Zając zapowiedział ściślejszą współpracę PIP-u z Ministerstwem Sprawiedliwości w celu poprawy sytuacji w tym zakresie jeszcze w II półroczu tego roku.
– Pracodawca deklaruje, że nie może wypłacić wynagrodzeń, bo uruchamia nową linię produkcyjną lub czyni inwestycje – wyjaśniał Główny Inspektor PIP. – To tłumaczenie jest dla nas nie do przyjęcia – ostrzegał Tadeusz Zając. Jego zdaniem firmy – szczególnie małe i średnie przedsiębiorstwa w branży budowlanej – próbują przerzucić ryzyko działalności na pracowników. – Tutaj tolerancji na pewno nie będzie. Będziemy systematycznie nasilali naszą działalność kontrolując ten obszar – zapowiedział szef PIP.
Tadeusz Zając zaznaczył, że jest też grupa pracodawców, którzy mają wkalkulowane w koszty działania oszukiwanie pracownika i zapowiedział „nękające kontrole” takich przedsiębiorców.
Jeszcze dwa lata temu pracodawcy znacznie rzadziej zalegali z wypłatami. Jednak od początku kryzysu w 2009 r. kwoty niewypłacanych wynagrodzeń stale rosną.
„Pierwszym podejrzeniem dla pracownika, że praca może być nieopłacona jest, jeżeli pracodawca chce najpierw zatrudnić pracownika na próbę, bez umowy pisemnej. Przestrzegam – takiego pracodawcę powinno się z daleka omijać”
Tadeusz Zając
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
(wf)
W najbliższych dnaich opublikujemy drugą część sprawozdania z konferencji Głównego Inspektora Pracy. Pełna wersja relacji ukaże się w nr 11-12 „Związkowca.OPZZ”.
PDF 